Onderzoek door RTL Nieuws onthult dat gevangenispersoneel regelmatig betrokken is bij ernstige wangedragingen, variërend van corruptie tot chantabel gedrag. In de afgelopen vier jaar zijn bijna 160 gevangenismedewerkers ontslagen wegens dergelijke integriteitsschendingen.

Daarnaast werden nog eens 170 medewerkers op andere manieren gestraft. De gegevens van Justitie tonen aan dat er in totaal honderden meldingen van wangedrag zijn geweest tussen 2020 en 2023, waarbij soms sprake was van menselijke fouten zoals het open laten staan van celdeuren, terwijl in andere gevallen het personeel ernstige overtredingen beging die hen vatbaar maakten voor omkoping of chantage door gevangenen.

Topje van de ijsberg
Volgens de analyse van RTL Nieuws waren er in de afgelopen vier jaar 140 gevallen van ernstige integriteitsschendingen, waaronder het aangaan van relaties met gedetineerden, smokkelen van telefoons en lekken van gevoelige informatie. Echter, medewerkers en ex-gedetineerden suggereren dat dit slechts het topje van de ijsberg is, waarbij zij beweren dat het werkelijke aantal incidenten veel hoger ligt.

Alarmerend
Het VVD-Kamerlid Ulysse Ellian, dat uitgebreid onderzoek heeft gedaan naar misstanden in gevangenissen, noemt het aantal ontslagen alarmerend en benadrukt de cruciale rol die gevangenismedewerkers spelen. Het wangedrag van bewaarders kan leiden tot voortgezet crimineel gedrag binnen detentie, waarbij criminelen vanuit hun cel drugsdeals kunnen blijven uitvoeren of zelfs liquidaties kunnen plannen.

Seksueel contact
In de afgelopen vier jaar is bijvoorbeeld 77 keer vastgesteld dat bewaarders ongeoorloofd contact hadden met gedetineerden, waaronder financiële transacties en seksueel contact. Een recent voorbeeld hiervan is een geval in augustus 2023, waarbij een medewerker van het detentiecentrum Rotterdam betrokken was bij meerdere ‘affectieve relaties’ met gedetineerden en tevens betrokken was bij voortgezet crimineel gedrag binnen detentie, waarvoor aangifte is gedaan bij de politie.
Er zijn ook meldingen geweest van het binnensmokkelen van verboden voorwerpen door bewaarders, zoals drugs of telefoons. In totaal zijn er 41 gevallen van zulke smokkel gemeld, waarbij bijvoorbeeld een medewerker van de gevangenis in Roermond vorig jaar werd gearresteerd na signalen dat hij drugs en telefoons naar binnen smokkelde.

Tegenmaatregelen
Ondanks inspanningen van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, zoals het uitbreiden van controles met speurhonden en cameratoezicht, blijft de strijd tegen contrabande een uitdaging. Wim Saris, directeur-generaal van Dienst Justitiële Inrichtingen, benadrukt dat elke vorm van corruptie of niet-integer gedrag onacceptabel is en reden voor onmiddellijk ontslag. Hij benadrukt de voortdurende inspanningen van DJI om smokkelaars tegen te werken, waaronder aangekondigde en onaangekondigde controles, en de inzet van gespecialiseerde eenheden met drugshonden.