Het WODC heeft onderzocht of er bij asielzoekers in COA’s een relatie is tussen betrokkenheid bij incidenten en crimineel gedrag. Dat blijkt inderdaad het geval en de uitkomsten van het onderzoek kunnen bijdragen bieden aan beleid gericht op preventie.

Een klein deel van de COA-bewoners is betrokken bij een incident. Van die bewoners is een deel ook betrokken bij een misdrijf. COA-bewoners die betrokken waren bij een incident worden gemiddeld vaker verdacht van een misdrijf dan bewoners die nooit betrokken waren bij een incident. Dat is met name bij fysieke geweldsincidenten het geval. Dit aandeel neemt toe met elk incident waar iemand bij betrokken was. Achtergrondkenmerken zoals geslacht, leeftijd en nationaliteit hebben invloed op het ontstaan van incidenten en het plegen van misdrijven, maar bij de relatie daartussen spelen achtergrondkenmerken een beperkte rol.

Rol achtergrondkenmerken beperkt
Het onderzoek van het WODC bouwt voort op het eerder verschenen rapport Incidenten en misdrijven onder COA-bewoners 2017-2021. Hieruit bleek dat een kleine groep COA-bewoners betrokken is bij incidenten op de opvanglocatie of crimineel gedrag.
Het eerder verschenen incidentenoverzicht liet zien dat er vergelijkbare patronen van achtergrondkenmerken (bijvoorbeeld geslacht, leeftijd en nationaliteit) bestaan voor mensen die zijn betrokken bij incidenten dan wel bij misdrijven. Zo blijken jonge mannen vaker betrokken te zijn. Toch is de invloed van dit soort (demografische) kenmerken op de relatie tussen incidenten en misdrijven verwaarloosbaar. Dit betekent dat het verband tussen incidenten en misdrijven toe te schrijven is aan het gedrag en niet aan de persoonskenmerken van de groep betrokkenen.

Mogelijk vervolgonderzoek
Het huidige onderzoek laat zien dat er een verband is tussen betrokkenheid bij incidenten en misdrijven, maar de redenen waarom mensen in de eerste plaats dit soort overlastgevend gedrag vertonen, blijven buiten beeld. Hierbij valt te denken aan psychologische factoren, maar ook bijvoorbeeld drugsgebruik of multiproblematiek. Hoewel dit belangrijk is voor preventie, is het lastig om dit soort onderliggende factoren in beeld te brengen met kwantitatief onderzoek. Toekomstig kwalitatief onderzoek kan meer inzicht bieden in grondoorzaken van overlastgevend gedrag.