Het Criminaliteits Anticipatie Systeem (CAS), waarmee criminaliteitspatronen in kaart gebracht kunnen worden en is ontwikkeld door de Amsterdamse politie en onderzoekers van de VU Amsterdam, gaat getest worden in vier Nederlandse steden.

Het computermodel van CAS is voorzien van algoritmen die informatie analyseren op basis van ingevoerde statistische gegevens en dataminingsmethoden. Het wordt al gebruikt in Amsterdam. CAS kan gegevens over bijvoorbeeld woninginbraken op een kaart projecteren, waardoor de politie inzicht kan krijgen in welke delen van de stad relatief veel inbraken plaatsvinden.
Ongeveer 250 variabelen zoals gegevens over de sociale samenstelling van een buurt, de gemiddelde leeftijd en geslacht, maar ook het aantal gokhallen, cafés, seksclubs en historische data over woninginbraken en andere criminele incidenten worden gebruikt voor het doen van voorspellingen. Daarnaast worden bijvoorbeeld de adressen van bekende inbrekers en andere criminelen ingevoerd. Ook wordt de afstand tot nabij wonende inbrekers en verdachten van andere delicten ingevoerd, alsmede de afstand tot afritten van grote wegen.
Volgens de bouwers van CAS levert het systeem al bruikbare informatie voor de politie op, doordat het bepaalde patronen op het gebied van woninginbraken en straatroof kan visualiseren, zoals het tonen van ‘criminele hotspots’ in de hoofdstad. CAS deelt de stad op in vakjes, door er een raster overheen te leggen. Vervolgens wordt gezocht naar verklaringen voor het verschil in criminaliteitscijfers tussen vakjes. ‘We willen achterhalen waarom in het ene vakje meer inbraken plaatsvinden dan in het andere vakje’, zegt ontwikkelaar van de software Dick Willems tegen het FD. Vervolgens wordt een voorspelling gedaan over de waarschijnlijkheid dat er in een wijk in de komende twee weken een delict of inbraak plaatsvindt. ‘Dan kan de politie daar haar inzet op richten’, aldus Willems.
CAS wordt vooralsnog vooral gebruikt voor woninginbraken en straatroven, maar kan ook ingezet worden voor zakkenrollerij, inbraken bij bedrijven en fietsendiefstallen. In de toekomst moet de nauwkeurigheid verder worden vergroot door bijvoorbeeld gps-data van surveillerende agenten ook in de CAS-database op te nemen. Daarbij zou CAS minder potentiële privacyproblemen opleveren, omdat het ten opzichte van bijvoorbeeld Amerikaanse analysesystemen niet in handen is van een commerciële partij. De makers hopen dat de politie het uiteindelijk nationaal gaat inzetten. Ook vanuit het buitenland zouden politiekorpsen belangstelling hebben getoond.
De techniek – ook wel Predictive Policing (pdf) genoemd- komt ook aan de orde in de sciencefiction film Minority Report uit 2002. In de film voorspelt de politie criminaliteit. Vlak voordat de woedende echtgenoot met een schaar zijn vreemdgaande vrouw doodsteekt, valt een arrestatieteam binnen en houdt de aanstaande moordenaar aan. Het misdrijf wordt voorkomen en de bijna-dader wordt achter slot en grendel gezet.